Ελληνική Επανάσταση 1821 μέσα από την ματιά του καθηγητή της Παντείου κου Κοντογιώργη Γ.

Η αναφορά της Προέδρου της Επιτροπής «Ελλάδα 2021» Γιάννας Αγγελοπούλου, στο επίσημο δείπνο για την επέτειο των 200 χρόνων από το 1821,  έγινε με χειρουργική ακρίβεια:

«Εφέτος, γιορτάζουμε την ιδρυτική πράξη της ελευθερίας μας, την Ελληνική Επανάσταση, αλλά και την πορεία των 200 χρόνων της σύγχρονης Ελλάδας»

συνεχίζοντας  :

«Την ίδια στιγμή, το εμβληματικό ορόσημο των 200 χρόνων μετά την Επανάσταση, μας καλεί να οραματιστούμε το μέλλον. Να κοιτάξουμε μπροστά και να προετοιμαστούμε για τη συνέχεια αυτής της συναρπαστικής πορείας»

Ομολογουμένως η διατύπωση των λόγων της γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή. «Γιορτάζουμε την Ιδρυτική Πράξη», «την Ελληνική Επανάσταση», «την πορεία της σύγχρονης Ελλάδας»!

Δεν ακούγεται χωρίς περιστροφές και χωρίς  πλάγιους λόγους  η Απελευθέρωση της Ελλάδας και των Ελλήνων από τον Οθωμανικό ζυγό !

Όπως άλλωστε  δεν μπορούσε να περάσει απαρατήρητη την βραδιά των «εορτασμών» της επετείου στο Προεδρικό Μέγαρο, η έντονα αντιθετική εικόνα:

Από την μια οι εκπρόσωποι της  ελληνικής άρχουσας τάξη να ανταγωνίζονται ποιος θα εκφράσει με τον πιο πομπώδη τρόπο τις ευχαριστίες του στην Δύση για το επίτευγμα της Επανάστασης των Ελλήνων της εποχής. Τι ο Διαφωτισμός , τι το φιλελληνικό κίνημα, τι η Ναυμαχία στο Ναυαρίνο, δεν άφησαν χρόνο και τόπο να γίνει αναφορά στο όνομα ούτε ενός ήρωα του 1821, ούτε μιας μάχης και ούτε του Καποδίστρια εννοείται.

Από την άλλη ο μοναδικός γνήσιος εκπρόσωπος της Μοναρχίας,  συνδαιτυμόνας  της βραδιάς Κάρολος, έντονα συγκινημένος (έστω και υποκρινόμενος για κάποιους, η εικόνα μετράει σε κάθε περίπτωση) να δακρύζει αναφερόμενος στον Κολοκοτρώνη, τον Καραϊσκάκη και σε άλλους ήρωες της εποχής και να εξάρει την οικουμενικότητα του επιτεύγματος της Επανάστασης  που πέτυχαν αποκλειστικά με τις δικές τους δυνάμεις οι Έλληνες του 1821, και να παραδέχεται πως ως κορυφαίο γεγονός κατάφερε να εμπνεύσει την Ευρώπη της εποχής εκείνης.

Η προσεκτική διατύπωση στον λόγο της προέδρου της Επιτροπής και εκπρόσωπου της ντόπιας άρχουσας τάξης καθώς και η αντιθετική εικόνα της βραδιάς από πλευράς εκδήλωσης συναισθημάτων αξίζουν να συσχετιστούν με τα λεγόμενα του Καθηγητή της Παντείου Κοντογιώργη Γεώργιου, στην εκπομπή Αντιθέσεις στο διαδικτυακό κανάλι Κρήτη ΤV. (Γ. Κοντογιώργης - Ελληνική Επανάσταση 1821: Μια στοχαστική ματιά στη διαδρομή 200 χρόνων - 26.3.2021): 

Ø. Ως Ελληνικός Κόσμος  νοείται το απανταχού Γένος των Ελλήνων

Ø. Ο Ελληνικός Κόσμος πριν το 1821:

•           Είχε αντίληψη του Έθνους και όχι του Κράτους.
•           Είχε ως σταθερά και δεδομένη την έννοια του Έθνους,
•       Όνειρό του η Εθνική Αποκατάσταση της Δημοκρατίας,
•       Είχε Πολιτισμική Συλλογικότητα με ιστορικό βάθος.
•      Οι Πόλεις-Κράτη της αρχαιότητας έδωσαν την θέση τους στις Κοινότητες,
•      Οι Έλληνες «διέφευγαν» της κατοχής τους μέσα από την συμμετοχή και                     διαχείριση των προβλημάτων τους στις κοινότητες

                          Ø. Το σχήμα :   

Κοινότητα                                   ^{Δημοκρατία}                          Κοσμοπολιτεία

                                                  ^{Αυτοκυβέρνηση}

αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για την Ευρώπη της εποχής.

  - Αδιάλειπτα από την Αρχαιότητα - Ελληνιστική εποχή - Ρωμαϊκή εποχή - Βυζάντιο      είχε την ίδια Πολιτισμική ταυτότητα και συγκροτούνταν σε ελεύθερες τοπικές        κοινότητες και όχι Φεουδαρχικές,

-      - Πρόταγμα του Αγώνα : Ελευθερία – Αυτοσυγκρότηση Κράτους – Εσωτερική     ευθύνη         των ιδίων,

-      -  Πνευματικά, Εκκλησιαστικά και Οικονομικά ο Ελληνικός Κόσμος ήταν μια                         Ανθρωποκεντρική Υπερδύναμη,

-       - Ήταν εύρωστος Οικονομικά και Πνευματικά, διέθετε μεγάλα αστικά κέντρα             (Σμύρνη, Κωνσταντινούπολη, Τραπεζούντα) και ενέπνεε την Ευρώπη,

-     -  Με την Ελληνική Επανάσταση οι Έλληνες διεκδικούν την κοινωνική                   ελευθερία τους και όχι τον ερχομό ενός Μονάρχη,

-      - Η Ελευθερία αφορά και την εσωτερική πολιτική του μοίρα,

  - Ο οραματισμός του για το πολιτικό σύστημα αυτοκυβέρνησής είναι πολύ                 προχωρημένο για      την εποχή του που οι Ευρωπαίοι ούτε το είχαν διανοηθεί.        

 Ø  Η Δύση  :

-  Δεν διακρίνεται από  Έθνη,

- Ο φόβος της ήταν μήπως η καταρρέουσα Οθωμανική αυτοκρατορία περάσει στα χέρια των Ελλήνων,

Ø  Διαφωτισμός :

- προήλθε από κοινωνίες που βίωσαν και έφεραν τα τραύματα του Φεουδαρχικού Καθεστώτος,

- γέννησε Πολίτευμα που δεν ενηλικιώθηκε ποτέ, διαφεντευόταν από «μάνα» και «πατέρα» διαρκώς,

- επιδίωξή του ήταν να φύγει η Φεουδαρχία και ο Μονάρχης να εκχωρήσει μέρος των εξουσιών του εξού και η διάκριση των εξουσιών (Μοντεσκιέ),

- το περιεχόμενο του Διαφωτισμού προέρχονταν από την συνέχεια του Ελληνικού Κόσμου όπως αυτός πέρασε από την Ρωμαϊκή και Βυζαντινή εποχή,

- άντλησε πλήθος αρχαίων Ελληνικών κειμένων από την ελλαδικό χώρο της εποχής μέσω ευρωπαίων απεσταλμένων,

- Πήρε την έννοια της Δημοκρατίας αφαίρεσε την Ελευθερία και την μεταμόρφωσε σε Εκλόγιμη Μοναρχία,

 

Ø  Ο Αμερικανικός Αγώνας Ανεξαρτησίας :

- Δεν είναι Επανάσταση γιατί δεν ήταν Έθνος αλλά πλήθη διαφορετικών χωρών που επεδίωκαν αυτονομία από την Μητρόπολη,

- Επικαλέστηκαν την ιδέα του Έθνους

 

 

Ø  Στην Δημοκρατία :

- Αποφασίζει η συλλογικότητα, όπως είχαν συνηθίσει οι Έλληνες μέσα από την οργάνωσή τους σε κοινότητες,

-  Αυτό δήλωσαν ότι επιθυμούσαν οι Έλληνες να διαδεχτεί την Οθωμανική Δεσποτεία,

- Αυτό δηλώνει ο Ρήγας στην περιγραφή του Κοσμοπολιτειακού Κράτους που οραματίστηκε για τους ελεύθερους Έλληνες σε αντιπαράθεση με αυτό των Ιακωβίνων που στην καλύτερη των περιπτώσεων προέβλεπε στην εκλογή του Μονάρχη με την κατάργηση της Φεουδαρχίας,

-  Ο Ρήγας διδάσκει για την Αθηναϊκή Δημοκρατία και το Βυζάντιο

 

Ø  Οι Ελληνικές Κοινωνίες :

- Είχαν τα βιώματα των κοινών και της Δημοκρατίας δηλ. της συν-ευθύνης και της συλλογικότητας στην λήψη αποφάσεων,

- Το εκπαιδευτικό σύστημα προ του 1821 ήταν αποτέλεσμα πρωτοβουλιών μέσα από τα κοινά,

-  Κοινωνικά ήταν ελεύθεροι, ζητούμενο ήταν η Πολιτική τους Ελευθερία,

 

Ø  Ελλαδικές κοινωνίες της εποχής :

-  Ήταν καθυστερημένες συγκριτικά με τον άλλο ελληνικό κόσμο,

 

Ø  Ποιοι έκαναν την Ελληνική Επανάσταση?  Όλοι

 

Ø  Οι Ευρωπαϊκές Κοινωνίες :

- Προέρχονταν από κοινωνίες Δουλοπαροίκων που προσδοκούσαν σωτήρες,

- Στην  Γαλλική Επανάσταση :

•     Οι κοινωνικές συγκρούσεις γίνονταν σε επίπεδο ατομικών ελευθεριών,
•     Το κράτος έδινε την θέση του στην Φεουδαρχία,
•    Η Κοινωνία θα νομιμοποιούσε με εκλογές κάποιον που θα αποφασίζε γι’ αυτήν.

 

Ø  Στην Ευρώπη της εποχής του 1821 λειτουργούσε το σχήμα :

Απολυταρχία                                                                            Εσωτερικές αστικές δυνάμεις

Φεουδαρχία                                                                              Εταιρική Οικονομία

Ιερά Συμμαχία                                                                       (υπέρβαση παλαιού Συστήματος )

                  Ξέσπασμα Ελληνικής Επανάστασης 1821

Ø  Ισχυρισμός Σύγχρονων εκπρόσωπων Ελληνικού Κράτους :Το κίνημα Φιλελλήνων ήταν η έμπρακτη ένδειξη της Ευρωπαϊκής Αλληλεγγύης

Απάντηση:   Το Φιλελληνικό Κίνημα εξέφραζε και ενέπνεε την δυναμική του  ανερχόμενου    Φιλελευθερισμού στην Ευρώπη γι’ αυτό ενθαρρύνθηκε η ανάπτυξή του.

 

Ø  Ευρωπαϊκός Φιλελευθερισμός :

- «πήρε» το Δημοκρατικό Κοσμοπολιτειακό Κράτος και αντί να επιφέρει Καθολική  Ελευθερία το περιόρισε σε εγγύηση ατομικής ελευθερίας,

-  Ως Οικονομικό Σύστημα :  ο πλούτος κατέχεται από λίγους και οι άλλοι κάνουν συμβάσεις εργασίας=δουλείας,

- Ως Πολιτικό σύστημα : θεωρείται Δημοκρατία να βαφτίζεται Πρωθυπουργός ο Μονάρχης και Πρόεδρος η Μονάρχισα,

 

Ø  Ελληνική Επανάσταση ως στρατιωτική επιχείρηση :

-  Οργανώθηκε και ξεκίνησε από την Μολδοβλαχία,

-  Οι Έλληνες αισθανόμενοι την έννοια του Έθνους ξεσηκώνονται χωρίς την θέαση τυπικών αρχηγών, παρά μόνον την αίσθηση της Κοινότητας και του έθνους.

 

Ø  Καποδίστριας :

- Προώθησε την ιδέα της Εθνικής συγκρότησης των Κρατών με υπέρβαση της Απολυταρχίας και της Αναθεώρηση του Συντάγματος,

-  Κατηγορήθηκε  ως υπερβολικά Φιλελεύθερος,

-  Συγκρούστηκε με τον Μέτερνιχ και η σύγκρουσή τους πήρε την μορφή:

                      Απολυταρχία                                      Εθνική συγκρότηση Κρατών

                         ΜΈΤΕΡΝΙΧ                                                     ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ

- Προσπάθησε να φέρει τον Δήμο στις Κοινότητες και όταν είδε πως είναι ανέφικτο λόγω αντιδράσεων των κοτζαμπάσηδων πήρε την εξουσία στα χέρια του δηλ. τους πόρους του νέου κράτους,

- Εκμεταλλεύτηκε τα σύγχρονά γεωπολιτικά δεδομένα και συγκυρίες και ανάγκασε τις Δυνάμεις να υπογράψουν την σύσταση του νέου Ελληνικού Κράτους,

 

Ø  Κοραής :

-   Πίστευε ότι όλα τα οφείλαμε στην Δύση,

-  Προτιμούσε το πολίτευμα της Μοναρχίας,

-  Περιφρονούσε ο,τιδήποτε ελληνικό,

-  Βυζάντιο : το θεωρούσε σκοτεινό,

-   Ιδεολογικά προτιμούσε τον σημερινό τύπο ελληνικής κρατικής οργάνωσης (γι’ αυτό και χαίρει εκτίμησης από αυτήν),

- Πρότεινε οι Γάλλοι να αναλάβουν την οργάνωση του νεοελληνικού κράτους

 

Ø  Οι Μεγάλες Δυνάμεις : 

- Δέχτηκαν την δημιουργία του νέου ελληνικού κράτους όχι όμως με δικές του Αρχές και Πολιτικό Σύστημα,

- Το Κρατικό μοντέλο της Απολυταρχίας που προβλέφθηκε για τους Έλληνες ήταν ένα  εμφύτευμα στην μήτρα του Ελληνισμού που είχε προδιαγραφές Οικουμενικής  Ελευθερίας και Ανθρωποκεντρισμού,

- Έφερε την Απολυταρχία και επέβαλε την Εκλόγιμη Μοναρχία βάζοντας ταφόπλακα σ’ έναν μεγάλο Πολιτισμό.

 

Ø  Φαινόμενα που συσχετίζονται με την Ελληνική Επανάσταση του 1821 :

- Οι στρεβλώσεις που αναπτύχθηκαν στην Ελληνική Κοινωνία αποδόθηκαν στο ότι δεν περάσαμε από τον Διαφωτισμό ενώ παραβλέπουμε  ότι ο Διαφωτισμός ήταν προϊόν της Φεουδαρχίας από την οποία οι Έλληνες δεν πέρασαν ποτέ από αυτήν,

- Ντόπια Άρχουσα ελίτ :

o   επί 2 αιώνες δοξάζει το κράτος της εκλόγιμης Ολιγαρχίας που  έδωσε η Δύση,

o Δείχνει να μην αντιλαμβάνεται ότι υπάρχει ζήτημα Πολιτικού Συστήματος και Κοινωνίας,

o Είναι παράλογο που πιστεύουν ότι είναι Δημοκράτες όταν επιλέγουν έναν «Μονάρχη» που ό,τι θέλει αποφασίζει και πράττει.

-  Η Δύση χλεύασε την Δημοκρατική Αυτοκυβέρνηση των Ελλήνων γιατί οι ίδιοι ήταν αδύναμοι Ανθρωποκεντρικά,

-    Η «Ελευθερία» της Δύσης όμως «χωρά» σε μια Μοναρχία και μάλιστα «χωρά» ακόμη.

 

Ø  Νέο Ελλαδικό Κράτος  :

o   είναι μικρό και μη βιώσιμο, υπό την προστασία=προτεκτοράτο,

o   Άγγλος πολιτικός είχε πει για το νέο κρατίδιο ότι η «σύμβαση» προβλέπει :

§  Να μείνει μικρό,

§  Να έχει απολυταρχική κυβέρνηση,

§  Να μην αναπτύσσει πολιτικές αλλαγής των συνόρων του

o   η Γερμανική ελίτ αναλαμβάνει να το οργανώσει,

o   του εμφύσησαν την Μεγάλη Ιδέα χωρίς ανάλογη προετοιμασία υποδομής για την υποστήριξή της, παρουσιάζοντας την καταστροφή ως αναπόφευκτη,

o   σε αυτό σκότωσαν την Μνήμη και έθαψαν την Ιστορία,

o   ενοχοποίησαν τον λαό γιατί δεν δέχτηκε το ασύμβατο με αυτόν πολιτειακό εμφύτευμα της Δύσης,

 

Ø  Ελευθέριος Βενιζέλος : εξωσυστημικός που οι παλαιοκομματικοί των φοβήθηκαν.

 

Ø  Διακύβευμα Ελληνικής Επανάστασης του 1821:

-      Επαναφορά όρων Ελληνικού Πολιτισμού,

-      Έθνος = Πολιτική και Πολιτισμική Συνιστώσα της Κοινωνίας και όχι του Κράτους,

-      Δημιουργία σχέσης Κοινωνίας και Πολιτικής ώστε η Πολιτική να παράγει δράση προς το Κοινωνικό- Εθνικό Συμφέρον,

 

Ø  Ιστορικό Δίδαγμα Ελληνικής Επανάστασης του 1821:

-   Με το σημερινής μορφής Κράτος δεν υπάρχει μέλλον, όσο αυτό ιδιοποιείται τον πλούτο και διαιωνίζει την εξουσία του,

-       Κράτος να γίνει η Κοινωνία,

-   Αυτοεκτίμηση ως λαός, συνείδηση της ιδιαιτερότητάς μας για να μπορέσουμε να εναρμονίσουμε τους θεσμούς στις ανάγκες μας,

 

Ø  Η Ελληνική Διασπορά :

-   Η μητροπολιτική Ελλάδα είναι «υπερήφανη» γι’ αυτήν που σπουδάζει σε μεγάλα Πανεπιστήμια του εξωτερικού αλλά δεν φτιάχνει εδώ τέτοια γιατί θέλει αποκλειστικότητα στην λειτουργία των θεσμών όπως αυτοί λειτουργούν,

-  Δεν θέλει την οικονομικό-πολιτική-κοινωνική ενσωμάτωση της γιατί η ελληνική διασπορά δεν εξαρτάται από τα ελεγχόμενα πολιτικά κόμματα και σκέφτεται εθνικά.

Για τους λόγους αυτούς η Πρόεδρος της Επιτροπής αναφερόμενη στην Ελληνική Ομογένεια του εξωτερικού :

«Από αυτήν την επέτειο δεν θα μπορούσε φυσικά να λείπει η Ομογένειά μας, η οποία έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στον εορτασμό. Πρωταρχική μας μέριμνα, άλλωστε, ήταν οι εκδηλώσεις για τα 200 χρόνια να αποτελέσουν ένα όχημα για την ενδυνάμωση και την ανανέωση των δεσμών μας με την Ομογένεια, αυτόν τον πλούτο της Ελλάδας που διαπρέπει στο Εξωτερικό, σε όλους τους τομείς της κοινωνικής δραστηριότητας»

 

Ø  Συμπεράσματα :

-  Η Ελληνική Επανάσταση απέτυχε ως προς τον αρχικό της σχεδιασμό,

-  Πέτυχε κατά  την διακυβέρνηση του Καποδίστρια,

-  Δέχτηκε την χαριστική βολή με τη δολοφονία του Καποδίστρια,

-  Αντί να τιμούμε πρέπει γι’ αυτό μας πρέπει να θρηνούμε,

- Ο Λαός με Αυτογνωσία πρέπει να ανατρέψει αυτήν την κατάσταση αντί να χειροκροτεί αυτούς που τον εχθρεύονται,

- Η Κοινωνία να πραγματοποιήσει μια Επανάσταση των «βεβαιοτήτων» της, να σταθεί απέναντι σε όσα της έχουν διδάξει και αλλοτριώσει και να αξιώσει Πολιτικές Συλλογικότητες άρα θέσμιση της στα Πολιτικά Πράγματα.